Home Thema's Beveiliging en privacy Opgenomen beelden van lessen alleen bedoeld voor overbrengen van lesstof
Beveiliging en privacy

Opgenomen beelden van lessen alleen bedoeld voor overbrengen van lesstof

Achtergrond

Opgenomen beelden van lessen mogen alleen gebruikt worden voor het overbrengen van lesstof. En dus niet voor het afhandelen van klachten of voor functioneringsgesprekken. Dat stelt Jim van Emden, beleidsadviseur sociale zekerheid bij de Algemene Onderwijsbond (AOb).

Volgens Van Emden maken leraren zich zorgen en wordt de AOb dagelijks gemaild. Zo vraagt een geschiedenisdocent aan de AOb of hij het streamen om privacyredenen mag weigeren. De docent schrijft: “De deur naar misbruik en manipulatie staat mijns inziens wagenwijd open. Ik ben van mening dat mijn geschiedenisles een besloten bijeenkomst is. Deze zou niet hoorbaar moeten zijn in de woningen van mijn leerlingen.”

Verwerken persoonsgegevens

Volgens Van Emden moet de werkgever alle redelijke maatregelen treffen om inbreuk op de privacy van leerlingen en werknemers te voorkomen. “Hij moet de duur en omvang van het streamen zoveel mogelijk beperken en gegevens zo kort mogelijk bewaren.” Van Emden wijst erop dat online lesgeven in juridische zin betekent dat er persoonsgegevens worden verwerkt. En dat die verwerking dus verantwoord moet worden. “Meestal zal de werkgever daarvoor het ‘gerechtvaardigd belang’ gebruiken. Als dit gerechtvaardigd belang – in de praktijk is dat vaak het verzorgen van onderwijs – zwaarder weegt dan jouw recht op privacy, dan mag een werkgever je in principe vragen om online les te geven.” Hij wijst erop dat voor het verwerken van persoonsgegevens ook een noodzakelijkheidseis geldt: “Online lesgeven mag alleen als er geen redelijk alternatief is.”

Camera

Van Emden gaat ook in op de vraag van een docent over de inzet van camera’s. De docent schreef: “Op alle laptops in de klas zijn camera’s aangebracht. Wij als docenten zijn hier niet blij mee. Het voelt onveilig om een les zomaar open te zetten.” Van Emden legt uit dat leraren individueel bezwaar kunnen maken, mits de werkgever ter verantwoording het gerechtvaardigd belang heeft gekozen. Van Emden: “Als dat zo is, moet opnieuw worden bekeken of de inzet van een camera in jouw specifieke geval gepast is.”

Vijf tips

Het artikel van Joëlle Poortvliet, journalist bij de AOb, sluit af met vijf tips voor docenten:

Gebruik een betrouwbare tool
Bij voorkeur een app van een door de school gecontracteerde leverancier. Voor inspiratie kun je naar de Keuzehulp videobel-apps van de Autoriteit Persoonsgegevens en de website Lesopafstand.nl.

Wees terughoudend met gratis tools 
Meestal maken deze commercieel gebruik van je persoonsgegevens. Jouw onderwijsinstelling is verantwoordelijk voor jouw persoonsgegevens en moet met de leverancier van de tool afspraken maken om de kans op een datalek zo klein mogelijk te maken. Op Privacyconvenant.nl kun je checken welke leveranciers gebruikmaken van een model verwerkersovereenkomst die speciaal is opgesteld voor scholen.

Beperk de inbreuk op de privacy zoveel mogelijk
Kies een rustige plek uit, vervaag de achtergrond en maak alleen opnames voor zover dat voor de les strikt noodzakelijk is. Zorg dat andere leerlingen in principe niet in beeld hoeven komen, tenzij dat voor het onderwijsdoel noodzakelijk is. Komt er te veel gevoelige, persoonlijke informatie in beeld? Vraag aan de leerling om de camera uit te zetten of zorg dat jij de camera uit kunt zetten om de leerling te beschermen.

Vraag je werkgever om goede gedragsregels en deel deze met leerlingen en ouders
In deze regels kan bijvoorbeeld staan dat: 

  • er geen opnames worden gemaakt van de lessen, laat staan dat ze verspreid of gedeeld worden;
  • alleen de leerlingen de les mogen volgen (en niet de ouders, verzorgenden, huisgenoten);
  • de reguliere gedragsregels ook gelden voor het afstandsonderwijs.

Zorg dat je goed geïnformeerd bent
Vraag bij zorgen of bezwaren het privacyprotocol of de privacyverklaring op bij je onderwijsinstelling. Je kunt ook terecht bij de functionaris gegevensbescherming. Dit is iemand die binnen organisaties toezicht houdt op de toepassing en naleving van de AVG. Iedere onderwijsinstelling moet zo’n functionaris hebben.

Dit artikel is een bewerking van het artikel ‘Alles wat je moet weten over online lessen en privacy’ van AOb-journalist Joëlle Poortvliet. Klik hier voor het oorspronkelijke artikel.

Jim van Emden gaat in deze YouTube-video in op online lessen en privacy.

Delen:
Trending topics
Vier tips om meer uit Kahoot! te halen
Wat zijn de voordelen van hybride onderwijs?