Home Thema's Beveiliging en privacy Schaduw-ict, de IBP-uitdaging van ChatGPT
Beveiliging en privacy

Schaduw-ict, de IBP-uitdaging van ChatGPT

Schaduw-ict de IBP-uitdaging van ChatGPT
Achtergrond

De inzet van generatieve AI-tools zoals ChatGPT in het onderwijs gebeurt vaak in de vorm van schaduw-ict: experimenteel en buiten het zicht van de medewerker en de regels voor informatiebeveiliging en privacy (IBP). Omdat de school uiteindelijk verantwoordelijk blijft, is het belangrijk om als school grip te houden op schaduw-ict.

Wat is schaduw-ict?

Als medewerkers gratis softwaretools buiten de reguliere processen van de school om inzetten, spreken we van schaduw-ict. Medewerkers in het onderwijs kunnen dit relatief gemakkelijk doen, omdat ze veel autonomie hebben. Het heeft voor hen bovendien een aantal voordelen:

  • Ze hoeven niemand te overtuigen.
  • Er is geen lang inkoopproces nodig.
  • Ze kunnen de tool kiezen die precies bij hun behoefte past.

Tegelijkertijd stijgen ook de risico’s:

  • Er komen steeds meer.
  • De discussie over gebruiksvoorwaarden is vaak nog niet af.
  • De tools gaan steeds gevoeliger persoonsgegevens verwerken.
  • De gebruiksvoorwaarden zijn vaak niet transparant.
Risico’s van schaduw-ict voor de school

Medewerkers die schaduw-ict gebruiken kunnen een school verschillende problemen opleveren:

  • De school overtreedt waarschijnlijk regels over informatiebeveiliging en privacy.
  • Omdat de school er geen grip meer op heeft, kunnen data eenvoudiger lekken en misbruikt worden. Dit kan eventueel ernstige gevolgen hebben voor leerlingen, collega’s en de medewerker zelf.
  • De leverancier van de tool kan gegevens op oneigenlijke manieren hergebruiken, waardoor privacy- of auteursrecht wordt geschonden. 
  • De gegevens kunnen buiten de invloed van de school belanden. De school kan zo zijn verantwoordelijkheid tegenover leerlingen en medewerkers, en zijn verplichtingen vanuit de AVG, niet vervullen. 
  • Gegevens kunnen te wijzigen zijn voor mensen die dat niet horen te kunnen.
  • Gegevens kunnen onbeschikbaar blijken omdat een tool ophoudt te bestaan.
Adviezen rond schaduw-ict van Kennisnet

Kennisnet heeft drie adviezen voor scholen rond schaduw-ict:

  • Verbied schaduw-ict in IBP-beleid.
  • Sta gebruik gratis tools onder voorwaarden toe.
  • Ga in gesprek als je toch schaduw-ict ontdekt.
Aan de slag met schaduw-ict

Een school die schaduw-ict op orde wil hebben, kan volgens Kennisnet een aantal maatregelen nemen:

  • Controleer je ict-beleid: is schaduw-ict inderdaad verboden? 
  • Maak voor gebruikers in de organisatie zichtbaar welke ict-middelen er officieel al tot hun beschikking staan. 
  • Toets gratis tools om te beoordelen of ze onder voorwaarden ook gebruikt mogen worden. Laat gebruikers weten welke gratis tools ze onder voorwaarden mogen gebruiken. 
  • Zorg dat je weet hoe je in jouw organisatie ict-gebruikersbehoeftes zichtbaar kunt maken bij degenen die ze kunnen vervullen. 
  • Pleit ervoor dat gebruikers betrokken worden in de selectie van ict-middelen die de organisatie aanschaft. 
  • Zorg dat de risico’s van schaduw-ict terugkomen in training en instructie voor medewerkers. Je kunt ze bijvoorbeeld wijzen op de Appchecker op de Aanpak IBP. 
  • Ontdek je toch nog schaduw-ict? Ga dan het gesprek aan met de betrokken medewerkers. 

Bron: Kennisnet.

Delen:

Wil je op de hoogte blijven? Schrijf je nu in voor
de nieuwsbrief of registreer direct

Trending topics