Home Thema's Beveiliging en privacy Aanpak veilig internationaal samenwerken in hoger onderwijs en wetenschap
Beveiliging en privacy

Aanpak veilig internationaal samenwerken in hoger onderwijs en wetenschap

Nieuws

Internationale samenwerking op het gebied van hoger onderwijs en wetenschap is van essentieel belang. Tegelijk worden kennisinstellingen geconfronteerd met uiteenlopende dreigingen vanuit andere landen. Om deze in balans te brengen wordt bij kennisveiligheid van het hoger onderwijs en wetenschap het motto gehanteerd ‘Open waar mogelijk, beschermen waar nodig’. Dat stelt het kabinet op 31 januari 2022 in een brief aan de Tweede Kamer over de voortgang en een vooruitblik op de aanpak kennisveiligheid hoger onderwijs en wetenschap.

In november 2020 presenteerde het kabinet in de Kamerbrief kennisveiligheid hoger onderwijs en wetenschap een samenhangend pakket maatregelen om kennisveiligheid in Nederland structureel te verhogen. Uit onderzoek van de AIVD, MIVD en NCTV in de periode erna blijkt dat het dreigingsniveau na de Kamerbrief niet is afgenomen. Ook is er een kennisveiligheidsdialoog aangegaan met vrijwel alle kennisinstellingen in Nederland. Het algemene beeld dat daaruit naar voren komt is dat het bewustzijn over kennisveiligheid binnen de sector varieert.

Nationale Leidraad Kennisveiligheid

De Nederlandse kennissector en de Rijksoverheid hebben de afgelopen maanden gezamenlijk de Nationale Leidraad Kennisveiligheid uitgewerkt, die op 31 januari 2022 is gepresenteerd. De leidraad is een centraal referentiedocument voor zowel de besturen van kennisinstellingen en onderzoekers als de overheid over alle aspecten die met kennisveiligheid samenhangen. De leidraad helpt kennisinstellingen en onderzoekers op weg door hen te wijzen op risico’s en dreigingen en daarbij kaders en handelingsopties te schetsen. Ook geeft het bestuurders van kennisinstellingen een basis waarop zij hun instellingsbeleid kunnen (her)ijken. Zo draagt de leidraad zowel bij aan het bewustzijn als aan de weerbaarheid van de kennissector.

Rijksbrede Loket Kennisveiligheid

Op 31 januari 2022 is ook het Rijksbrede Loket Kennisveiligheid van start gegaan. Het loket is bedoeld als een laagdrempelig centraal contactpunt van de hele Rijksoverheid, waar kennisinstellingen terecht kunnen met hun aan kennisveiligheid gerelateerde vragen.

Toetsingskader

In de Kamerbrief van 31 januari 2022 meldt het kabinet ook dat er gewerkt wordt aan een toetsingskader om ongewenste kennis- en technologieoverdracht te voorkomen. Het gaat hierbij om toetsing van individuen bij overdracht van risicovolle kennis en technologie. Het kabinet verwacht dat het toetsingskader op zijn vroegst in 2023 in werking zal treden. Bij het opstellen daarvan moeten een aantal fundamentele vragen beantwoord worden zoals:

  • Wordt iedereen ongeacht nationaliteit getoetst?
  • De afbakening van de risicovakgebieden waarop het toetsingskader van toepassing zal worden.
Samenwerking met buitenlandse partners

In de Kamerbrief van 31 maart 2022 herhaalt het kabinet ook de oproep aan kennisinstellingen om bestaande samenwerkingsovereenkomsten met buitenlandse partners (kennisinstellingen of bedrijven) tegen het licht te houden en na te gaan of fundamentele waarden hierin voldoende geborgd zijn. Waar dat niet het geval is zou het, volgens het kabinet, wenselijk zijn dat de afspraken op dit punt worden herzien. In voorkomende gevallen kunnen kennisinstellingen bovendien contact opnemen met het Loket Kennisveiligheid voor informatie en advies.

Internationaal optrekken

Een aanpak van kennisveiligheid in hoger onderwijs en wetenschap kan volgens het kabinet alleen effectief zijn als er internationaal wordt opgetrokken met de EU en met landen als Duitsland, Frankrijk, het Verenigd Koninkrijk, Australië en de Verenigde Staten. De EU kent daarbij ook nog eens een gemeenschappelijke onderzoeks- en onderwijsruimte en vrij verkeer. De EU-inzet van het kabinet is met name gericht op:

  • Het actief agenderen in EU-verband van kennisveiligheid.
  • Het vergroten van bewustwording over kennisveiligheid bij de EU-lidstaten en het Europese kennisveld.
  • Het -binnen de competentieverdeling- maken van concrete afspraken en het opzetten van samenwerkingsvormen op EU-niveau over kennisveiligheid.
  • Het onderling delen van kennis en ervaring en het zoeken van een gemeenschappelijke inzet binnen de EU en bilateraal.

Het kabinet verwacht eind 2022 met een update over de voortgang te kunnen komen.

Delen:

Wil je op de hoogte blijven? Schrijf je nu in voor
de nieuwsbrief of registreer direct

Trending topics
Hoe richt je met technologie onderwijs flexibel in?