Home Thema's Digitaal lesgeven Relevante ontwerpprincipes voor ontwikkeling blended onderwijs
Digitaal lesgeven

Relevante ontwerpprincipes voor ontwikkeling blended onderwijs

Relevante ontwerpprincipes voor ontwikkeling blended onderwijs
Achtergrond

Om effectief blended onderwijs te ontwerpen, moet aan twee belangrijke voorwaarden worden voldaan: het garanderen van de toegankelijkheid en het monitoren van de werkdruk. Dat concluderen Nederlandse en Vlaamse onderzoekers op basis van twee literatuurstudies.

Onderzoek blended onderwijs

In ‘Navigating the Landscape of of Blended Higher Education: Didactical Design Principles for Students’ Broad Development’ onderzoeken Hanneke Theelen, Milou De Smet, Dave Van Breukelen, Laura Eeckhoudt, Dinska Van Gucht, Karolien Adriaens en Claudio Vanhees in twee onafhankelijke literatuurstudies:

  • Didactische strategieën, methoden en technieken met betrekking tot online onderwijs in het bestaande empirische onderzoek naar het hoger onderwijs.
  • De effecten van verschillende vormen van blended onderwijs, vergeleken met face-to-face onderwijs, op leerresultaten en/of psychosociale resultaten bij studenten in het hoger onderwijs.

Uit het onderzoek komt naar voren dat blended onderwijs de prestaties van leerlingen en het psychosociale welzijn kan verbeteren, maar dat de onderwijsaanpak daarbij een cruciale rol speelt. Het combineren van de inzichten uit beide literatuurstudies leidt tot een reeks wetenschappelijk onderbouwde inzichten om effectief blended onderwijs te ontwerpen met het oog op de brede ontwikkeling van studenten.

Voorwaarden en aanbevelingen

De inzichten zijn samen te vatten in twee voorwaarden en vier aanbevelingen.

Voorwaarden
  • Garandeer de toegankelijkheid. Docenten moeten eerst nagaan of hun cursus voldoende toegankelijk is voor alle studenten. Dit impliceert bijvoorbeeld een stabiele internetverbinding thuis, de benodigde hardware en software en de juiste kennis en vaardigheden (zoals ICT-vaardigheden) om effectief met de technologische aspecten van een blended cursus bezig te zijn. Als dat niet het geval is, moeten docenten de leerlingen naar de juiste faciliteiten verwijzen waar ze hulp kunnen krijgen bij het aanschaffen van de benodigde hardware en software. Bovendien zouden ze hen kunnen helpen bij het ontwikkelen van de benodigde kennis en vaardigheden om digitaal leermateriaal in te zetten voor een blended cursus.
  • Monitor de werkdruk. Het is belangrijk om de totale werklast van studenten nauwlettend in de gaten te houden. Daarom moet ervoor gezorgd worden dat docenten (ontwerpteams) componenten doordacht ontwerpen, integreren en vervangen, in plaats van dat ze simpelweg digitale of gemengde componenten toe voegen aan het bestaande cursusontwerp. Hierdoor wordt voorkomen dat de totale werklast van de cursus snel wordt overschreden.
Aanbevelingen
  • Benadruk authentiek leren. Het gebruik van technologie biedt docenten mogelijkheden om authentieke leerervaringen te creëren. Gesimuleerde leeromgevingen bieden docenten de mogelijkheid om werkplekscenario’s op een levensechte of authentieke manier na te bootsen, wat resulteert in rijke leerervaringen. Als deze situaties uit het echte leven complexe problemen opleveren die leerlingen moeten oplossen, kunnen ze worden gebruikt om hun begrip en de relevantie van het onderwerp te vergroten. Bovendien kunnen ze helpen de kloof tussen theoretische kennis en praktische toepassing te overbruggen, aangezien studenten zien hoe de concepten die ze in de klas hebben geleerd, daadwerkelijk worden toegepast in professionele omgevingen.
  • Ondersteun inhoud en processen. Een docent biedt een ondersteunende structuur en begeleiding om leerlingen te helpen bij het begrijpen en beheersen van nieuwe concepten of vaardigheden. Deze ondersteuning wordt afgestemd op de behoeften van leerlingen en wordt geleidelijk afgebouwd naarmate leerlingen meer zelfstandigheid krijgen. Het doel is studenten te helpen een hoger niveau van begrip en prestatie te bereiken. Het is van cruciaal belang op twee domeinen: het leveren van de cursusinhoud en het ondersteunen van het leerproces.
  • Benut peer-to-peer leren. Door de nadruk te leggen op samenwerkend leren kunnen leerlingen van en met elkaar leren zonder voortdurende betrokkenheid van de docent. In een blended leeromgeving kunnen docenten deze interacties synchroon organiseren, zowel face-to-face in de klas als online via bijvoorbeeld webinars, chatsessies of live peer-discussies. Dit kan leiden tot meer verbondenheid, meer diepgang en een actievere houding. Het kan ook asynchroon, bijvoorbeeld door middel van wiki’s of forumdiscussies. Deze vormen van interactie bieden studenten ruim de tijd om reacties of antwoorden te formuleren. Ook kunnen ze de ontwikkeling van zelfregulerende (studie)vaardigheden faciliteren.
  • Implementeer formatieve strategieën. Dit zijn acties die docenten voortdurend inzicht geven in de prestaties en voortgang van leerlingen. Dit helpt docenten (en hun leerlingen) bij het nemen van beslissingen over de volgende stappen in het leerproces. Twee effectieve formatieve acties die uit de overzichtsstudies naar voren kwamen zijn (1) het geven van voldoende, gerichte feedback, en (2) het regelmatig organiseren van laagdrempelige quizzen.

Bron: IntechOpen.

Delen:

Wil je op de hoogte blijven? Schrijf je nu in voor
de nieuwsbrief of registreer direct

Trending topics