Home Thema's Digitale vaardigheden Oosterhof ontdekt door design thinking onvermoede onderzoekstalenten van mbo’ers
Digitale vaardigheden

Oosterhof ontdekt door design thinking onvermoede onderzoekstalenten van mbo’ers

Achtergrond

Winnaar van de NRO-verbindingsprijs 2020 is Aad Oosterhof, practor bij het practoraat Zorg & (Sensor)technologie op het Drenthe College. Hij won de prijs voor het toepassen van design thinking in de zorg door mbo’ers. “Zij worden nog vaak alleen als uitvoerders gezien. Ik wil juist dat ze het gevoel krijgen dat ze kunnen bijdragen aan het verbeteren van technologie.”

De NRO-verbindingsprijs (NRO staat voor Nationaal Regieorgaan Onderwijsonderzoek) onderscheidt onderwijsprofessionals en onderzoekers die door toepassing van wetenschappelijke kennis in de dagelijkse lespraktijk het onderwijs in Nederland verbeteren en vernieuwen. Aad Oosterhof deed dat door de design thinking methode (zie kader) toe te passen in het mbo-onderwijs. De opdrachten die Oosterhof zijn studenten geeft, betreffen het uittesten van nieuwe technologie binnen de zorg. Daarvoor werkt Oosterhof als practor van vanuit het practoraat Zorg & Technologie samen met een aantal zorginstellingen.

Bij een nieuwe mobiele telefoon is vaak lang nagedacht over de gebruiksvriendelijkheid. Bij de toepassing van technologie in de zorg blijkt dat veel minder het geval. Oosterhof: “Van bewezen technologie weet je dat die goed werkt. Zo weten we bijvoorbeeld dat een robotkat goed werkt voor mensen met dementie. Maar soms is dat minder duidelijk. Over VR praten we al jaren, maar via design thinking komen we er nu achter dat zo’n VR-bril helemaal niet handig werkt voor veel zorgverleners.”

Verschil met universitair onderzoek

Het practoraat Zorg & (Sensor)technologie is verbonden aan het Drenthe College. Nederland kent meer practoraten, bijvoorbeeld een practoraat bij het ROC van Amsterdam voor de luchtvaart op Schiphol en een practoraat bij Noorderpoort in Groningen dat zich richt op burgerschap. “Het is wel bijzonder dat mbo-studenten onderzoek doen. Dat gebeurde toch vooral alleen op de universiteit. Sinds twintig jaar doen echter ook hbo-studenten onderzoek en sinds vijf jaar de mbo’ers. Die zijn prima in staat om te onderzoeken hoe nieuwe technologie in de dagelijkse zorgpraktijk kan worden ingezet.”

Waar binnen het universitair onderwijs de theoretische onderbouwing van de vraag vaak centraal staat, blijven de mbo’ers daar liever niet te lang in hangen. “Sommigen vinden dat maar onzin. ’We weten de oplossing toch al’, krijg ik dan te horen. Het leuke is dan onze mbo’ers uit te dagen toch ook op zoek te gaan naar onderbouwing. En dat gaat goed hoor, al moet het bij sommigen echt uit de tenen komen omdat het echte doeners zijn.”

Onderscheid tussen opdracht en stage

De projecten met mbo-studenten starten altijd in de dagelijkse praktijk, in dit geval bij twee ziekenhuizen. Studenten deden daar door middel van design thinking onder andere onderzoek naar de genoemde VR-bril: hoe kun je die beter gebruiken in de praktijk? Alhoewel dergelijk onderzoek plaatsvindt in een ziekenhuis, is het karakter van een opdracht toch anders dan bij een stage. Oosterhof: “Bij een stage moet een student laten zien dat hij het kan. Bij onze projecten mogen ze meedenken over hoe je een technologie beter inzet. Dan kunnen ze veel meer van hun kwaliteiten laten zien en juist dat is enorm gaaf.

“Mbo’ers worden nog vaak als uitvoerders gezien: iemand geeft ze een opdracht en bepaalt wat ze doen. Ik wil juist dat ze het gevoel krijgen dat ze bijdragen aan een verbetering.”

Niet door te klagen over wat er niet deugt, maar door te kijken hoe het beter kan. Dat is ook mijn missie; ik geloof erin dat ieder mens een waardevolle blik op een situatie kan hebben. In het geval van onze studenten een frisse en een praktische blik: ze zijn jong, hebben nog minder ingesleten patronen en kijken heel praktisch.”

Toch geeft Oosterhof ook toe dat het niet bij elke leerling past. In de praktijk maakt hij mee dat een derde het hartstikke mooi vindt, een derde maakt het niet veel uit en bij een derde past het totaal niet. “Die zijn niet zo snel enthousiast te krijgen.”

Als gevolg van het coronavirus moest Oosterhof ook een aantal van zijn design thinking projecten via Teams uitvoeren. Daar is hij geen groot liefhebber van. “Je bent vaak te lang met elkaar aan het praten en kunt geen ‘doe-energie’ geven aan de studenten. Liever gebruik ik interactieve methodes met een whiteboard of het plakken van geeltjes en loop ik vrij door de ruimte.” Hij hoopt dan ook dat de coronadruk snel voorbij is.

Ook voor ouderenzorg

Oosterhof ziet een grote toekomst voor design thinking. “Ik wil achterhalen tot hoever ik het elastiekje kan rekken voor de mbo-studenten. Momenteel experimenteer ik met samengestelde zogeheten Verwonderteams van studenten, medewerkers in een zorginstelling en verwanten van cliënten die in de zorgorganisatie wonen, bijvoorbeeld de ouderenzorg. Teams kunnen zich dan twee dagen helemaal onderdompelen en verbazen over wat ze zien. Dat is een vrij extreme variant zonder van tevoren afgebakende opdracht. We deden al opdrachten in het ziekenhuis, maar werkt het ook in de ouderenzorg? Of bij technische bedrijven? Dat wil ik graag onderzoeken.”


De design thinking methode bestaat uit vijf stappen:

  1. Leef je in in een situatie.
  2. Definieer het probleem.
  3. Genereer ideeën.
  4. Maak een prototype.
  5. Test de oplossing.

Delen:

Wil je op de hoogte blijven? Schrijf je nu in voor
de nieuwsbrief of registreer direct

Trending topics
EHBC: Eerste Hulp Bij Cybersecurity Ongelukken
Extra aandacht voor cyberdreigingen tijdens securitymaand
Hoger onderwijs ondanks maatregelen nog digitaal kwetsbaar
Schrijf je in voor onze Breens Nieuwsbrief

Schrijf je in voor onze Breens Nieuwsbrief

Ontvang wekelijks kennis en inspiratie over digitalisering en innovatie in het onderwijs in je mailbox.

Door op de button te klikken, meld je je aan voor de nieuwsbrief en ga je akkoord met de voorwaarden van Breens.

Bedankt voor je aanmelding voor de nieuwsbrief van Breens.nl, het kennis- en inspiratieplatform voor onderwijsprofessionals. Je ontvangt binnenkort de eerstvolgende editie in je mailbox.  We wensen je veel leesplezier! Het team van Breens.nl