Home Thema's Digitale vaardigheden Studenten Lerarenopleiding HU klaar voor digitalisering onderwijs
Digitale vaardigheden

Studenten Lerarenopleiding HU klaar voor digitalisering onderwijs

Achtergrond

Leraren in het voortgezet onderwijs en mbo hebben zich het afgelopen jaar volop kunnen bekwamen in onderwijs op afstand. Maar hoe zit het met de volgende generatie: de studenten die nu op de lerarenopleiding worden voorbereid op een baan in het onderwijs? “Wij vonden het belangrijk om vroeg aan de slag te gaan met digitalisering”, aldus Inge Blauw. Zij is programmamanager Onderwijsinnovatie bij instituut Archimedes, ofwel de lerarenopleiding van de Hogeschool Utrecht en voorzitter van de Voorlopersgroep ICT in het Onderwijs, waaraan diverse Nederlandse hogescholen deelnemen.

Foto: Herman Stiekema

De Hogeschool Utrecht (HU) begon al zo’n zes jaar geleden met lesgeven vanuit een digitale leeromgeving en was destijds een voorloper. Digitalisering is een van de vijf zwaartepunten binnen de hogeschool, waar sterk op wordt ingezet, onder andere via digitale geletterdheid, mediawijsheid en vaardigheden in de omgang met digitale tools. Zo’n twee à drie jaar terug stapte de onderwijsinstelling over op de digitale leeromgeving Canvas en 1,5 jaar terug werd gestart met Microsoft Teams als onderdeel van het hele Microsoft 365-aanbod.

Medio maart kon de HU dus zelf aan de slag met onderwijs op afstand door les te geven via Teams. “Binnen de lerarenopleiding vonden we het belangrijk om vroeg aan de slag te gaan met een digitale leeromgeving. Onderwerpen als blended learning en flipping the classroom kwamen toen net op. Wij wilden daar een visie op hebben en die ook uitvoeren. Bovendien is double loop learning een belangrijk thema binnen de lerarenopleiding: wij leiden de leraren van morgen op, dus moeten zelf ook digitaal vaardig zijn.”

Zorg voor interactie

Toch moesten de meeste docenten aan de hogeschool ook wennen aan het feit dat de lessen medio maart van de ene op de andere dag volledig online moesten. Een van de collega’s maakte direct een uitgebreid overzicht van alle tools die daarvoor beschikbaar zijn, zodat docenten inzicht in en overzicht krijgen van wat er allemaal op de markt is en dat eventueel kunnen inzetten in hun lessen. “Toen kwam ook het besef: hoe zorg je voor optimale interactie tussen docenten en studenten? Bijvoorbeeld door ook tussentijds te toetsen en kleine quizjes en opdrachtjes op te zetten. Dat is ook een van de dingen die we onze studenten leren: peil direct bij aanvang van je online les hoe de vlag erbij hangt.”

Schat aan tools

Een van de onderwerpen waarover de studenten les krijgen is de combinatie leren en ICT. Ze zijn voortdurend bezig met bedenken wat het leerdoel is, waar je naar toe werkt en wat de beoogde leeruitkomsten zijn. Het zorgt ervoor dat de student uiteindelijk beschikt over een toolbox met een diversiteit aan digitale hulpmiddelen die hij of zij doelbewust kan inzetten ter ondersteuning en begeleiding van de leerprocessen.

BLAUW: “ZE HEBBEN DUS VEEL TOEPASSINGEN TOT HUN BESCHIKKING, MAAR DE VRAAG IS ALTIJD: PASSEN DIE OOK BIJ HET DIDACTISCHE CONCEPT DAT WORDT GEHANTEERD? OOK DAAROVER LATEN WE DE STUDENTEN NADENKEN: WELKE TOOLS GA JE WANNEER INZETTEN? EN HOE GA JE TOETSEN?”

Foto: Ed van Rijswijk

De docenten aan de HU hebben enorm veel digitale tools tot hun beschikking en zijn vrij in de keuze daarvan, onder voorwaarde dat zij rekening houden met de AVG en privacyregels. Enkele zijn bijvoorbeeld erg thuis in gamification en maken daar veel gebruik van. De HU heeft een site ontwikkeld waar alles in het teken staat van afstandsonderwijs en online onderzoeken: Digitale HU. Blauw: “Hier vind je ook veel informatie over de digitale leeromgeving, online proctoring (het afnemen van examens via surveillance op afstand), een beslisboom voor toetsen, het digitaliseren van toetsvormen, digitale didactiek en pedagogiek, tools voor online onderwijs en privacy. Alles is hierop terug te vinden.”

De kennis die de lerarenopleidingen opdeden over digitale didactiek is uiteindelijk ook HU-breed benut en ingezet. Blauw: “Een grote uitdaging in de huidige situatie is: hoe kunnen we de studenten bereiken die wij niet regelmatig terugzien in de lessen en ervoor zorgen dat ze toch af en toe hun gezicht laten zien? Vooral bij de eerstejaars is het uitvalrisico groter, dus daar gaat met name de aandacht naar uit. Hoe kunnen we hen blijven binden en boeien, ook op afstand? Uiteraard rekening houdend met de landelijke beperkingen, conform de geldende maatregelen.”

Voorlopersgroep ICT

Een andere functie van Blauw is die van voorzitter van de Voorlopersgroep ICT in het Onderwijs. Verschillende hogescholen zijn aangesloten bij deze groep, die expertise uitwisselt over de inzet van ICT in het onderwijs. De scholen delen informatie over de stand van zaken binnen de verschillende hogescholen; halen suggesties op en werken samen aan specifieke ICT- en onderwijsgerelateerde onderwerpen. Onder meer de Hanzehogeschool Groningen, de Hogeschool van Amsterdam, Windesheim en de Hogeschool Rotterdam zijn lid van deze groep. “Of wij als HU nog steeds het verst zijn in digitalisering binnen het onderwijs weet ik niet. Inmiddels maken alle lerarenopleidingen grote stappen, ieder vanuit hun eigen onderwijsvisie.”

Delen:

Wil je op de hoogte blijven? Schrijf je nu in voor
de nieuwsbrief of registreer direct

Trending topics
EHBC: Eerste Hulp Bij Cybersecurity Ongelukken
Extra aandacht voor cyberdreigingen tijdens securitymaand
Hoger onderwijs ondanks maatregelen nog digitaal kwetsbaar
Schrijf je in voor onze Breens Nieuwsbrief

Schrijf je in voor onze Breens Nieuwsbrief

Ontvang wekelijks kennis en inspiratie over digitalisering en innovatie in het onderwijs in je mailbox.

Door op de button te klikken, meld je je aan voor de nieuwsbrief en ga je akkoord met de voorwaarden van Breens.

Bedankt voor je aanmelding voor de nieuwsbrief van Breens.nl, het kennis- en inspiratieplatform voor onderwijsprofessionals. Je ontvangt binnenkort de eerstvolgende editie in je mailbox.  We wensen je veel leesplezier! Het team van Breens.nl