Home Thema's Digitale vaardigheden Scholen moeten kritischer kijken naar 21e-eeuwse vaardigheden
Digitale vaardigheden

Scholen moeten kritischer kijken naar 21e-eeuwse vaardigheden

Blog

21e-eeuwse vaardigheden zijn belangrijk om te kunnen functioneren in onze maatschappij. Deze vaardigheden liggen ten grondslag aan veel kennis en competenties, die het onderwijs aan kinderen en jongeren leert. Het zijn, afgezien van de digitale vaardigheden, geen andere verworvenheden dan men vroeger leerde. Alleen is de invulling nu moderner, waarbij scholen kritischer moeten kijken naar die invulling. 

De 21e-eeuwse vaardigheden moeten worden gezien in de breedste zin van het woord. Zo gaat de vaardigheid ‘mediawijsheid’ over of iemand in staat is om iets te vinden van de informatie die op hem of haar af komt. Tegenwoordig worden we bedolven onder informatie, of het nu een vergadering is, een e-mailtje, andere digitale kanalen, de krant of een programma op televisie; het is cruciaal om te leren onderscheiden wat belangrijk is, welke zaken belangrijk zijn voor jou en of er misschien fake berichten tussen zitten. Ook moet je enig begrip hebben over hoe bijvoorbeeld supermarkten inspelen op jouw koopbehoefte. Wanneer je dat niet begrijpt, zul je áltijd de koopjes bij de kassa aanzien als goede deal. 

Sommige vaardigheden lastiger 

Het is niet alleen de rol van scholen om de jongere generaties deze vaardigheden bij te brengen. Ook de thuissituatie speelt hierbij een grote rol. Eigenlijk is het een integraal onderdeel van de opvoeding. Veel van deze vaardigheden leren kinderen vaak onbewust. Neem de vaardigheid ‘samenwerken’. Talloze kinderen zitten op een teamsport en daar leren ze van jongs af aan al om samen resultaat te boeken. Scholen laten de vaardigheden vaak terugkomen in werkvormen. Dan moeten leerlingen bijvoorbeeld in groepjes aan een opdracht werken. Sommige vaardigheden zijn eenvoudiger in het onderwijs op te nemen dan andere. Neem bijvoorbeeld de vaardigheid ‘zelfregulering’. Dat gaat meer over verantwoordelijkheid nemen in je eigen leerproces. Dat is een omslag die de onderwijssector nu wel meer aan het maken is, maar vaak nemen leerkrachten de leerling nog enorm bij de hand in plaats van dat de leerling de route bepaalt. 

“De essentie van onderwijs is dat we kinderen klaarstomen voor hun toekomst. Dat willen we in het onderwijs nog wel eens vergeten, omdat we vooral bezig zijn met kinderen klaarstomen voor toetsen en examens.” 

Lessen moderniseren  

De grote uitdaging voor het onderwijs is om daadwerkelijk met door moderne bril naar de 21e-eeuwse vaardigheden te kijken. De essentie van onderwijs is dat we kinderen klaarstomen voor hun toekomst. Dat willen we in het onderwijs nog wel eens vergeten, omdat we vooral bezig zijn met kinderen klaarstomen voor toetsen en examens. Maar ik denk dat het noodzakelijk is om je als onderwijsinstelling af te vragen of je de dingen daadwerkelijk anders aanpakt dan pakweg 15, 20 jaar geleden. We moeten het aandurven om kritisch te kijken naar wat we doen en hoe de leerlingen daar vruchten van plukken. Ik denk dat veel docenten hun lessen kunnen moderniseren, zodat het misschien ook beter aansluit bij de belevingswereld van de huidige leerlingen. 

Rol technologie in vaardigheden 

Vier van de elf 21e-eeuwse vaardigheden hebben direct met technologie te maken. Veel andere vaardigheden hebben óók met technologie te maken. Denk maar eens aan samenwerken en communiceren. We hebben de afgelopen twee jaar allemaal veel thuis of afstand via een scherm moeten werken. Daarin komen die twee vaardigheden weer terug. Het is belangrijk om kinderen te leren omgaan met die digitale vaardigheden, omdat technologie inmiddels diep verweven is in ons dagelijks leven. 

 Je ontkomt er dus niet aan om bij alle vaardigheden te bekijken naar wat technologie kan toevoegen of wat de rol daarvan is binnen die vaardigheid. En dan kom je er misschien achter dat je het oefenen van die vaardigheid heel anders moet invullen of op een extra manier. Neem dat samenwerken nog een keer. Dat kun je in groepjes in de klas doen, waarbij de kinderen naast of dichtbij elkaar zitten. Maar waarom zou je dat niet via een scherm doen? Dan kunnen de kinderen wél in de klas zitten, maar niet dichtbij elkaar. Op die manier leren ze ook op een moderne manier, namelijk via een scherm, samenwerken. Dat vergt namelijk toch ook weer additionele vaardigheden dan het fysieke samenwerken. 

Lessen langs de meetlat 

Scholen moeten stilstaan bij de huidige invulling van de 21e-eeuwse vaardigheden. Bekijk wat je nu doet en hoe dat bijdraagt aan de ontwikkeling van de leerling. Hoe kan hij of zij dat wat we vandaag doen en leren, morgen of in de toekomst gebruiken? En van daaruit kun je kritisch kijken of je lessen nog wel passend zijn of dat daar modernisering gewenst is. Het is verstandig om met regelmaat je lessen langs de meetlat van de vaardigheden te leggen en te bekijken hoe het gaat. Dat houdt je als school ook scherp. Dat dit niet eenvoudig is. Onze maatschappelijke en technologische ontwikkelingen gaan in zo’n razend tempo, dat kun je onmogelijk bijhouden als onderwijsinstelling. Dat is niet erg, want er gaat al ontzettend veel goed, alleen denk ik dat we op dit vlak wel verbeteringen kunnen behalen. 


Apple in het onderwijs

Frank Ijdema is manager Onderwijs bij Amac Pro. Meer weten over de mogelijkheden van Apple in het onderwijs? Amac Onderwijs staat voor je klaar. Laat het ons weten, we helpen je graag! 


Delen:

Wil je op de hoogte blijven? Schrijf je nu in voor
de nieuwsbrief of registreer direct

Frank weet als Manager Onderwijs bij Amac waar hij over praat als het over onderwijs en technologie gaat. Niet in de laatste plaats, omdat hij zelf jaren als docent voor de klas heeft gestaan. In zijn blogs deelt hij zijn visie en ervaring.
Trending topics
Hoe richt je met technologie onderwijs flexibel in?