Home Thema's Gepersonaliseerd leren Gepersonaliseerd leren: geef leerlingen de regie over hun eigen leerproces
Gepersonaliseerd leren

Gepersonaliseerd leren: geef leerlingen de regie over hun eigen leerproces

gepersonaliseerd leren
Achtergrond

Gepersonaliseerd leren is een relatief nieuwe onderwijsmethode die nog volop in ontwikkeling is en daardoor misschien nog lastig te definiëren is. Maar hoe dan ook staat voorop dat gepersonaliseerd onderwijs ervoor wil zorgen dat leerlingen de regie kunnen nemen over hun eigen leerproces. Leren op je eigen tempo en niveau dus en niet meer vasthouden aan het gemiddelde van de klas.

Wat is gepersonaliseerd leren? 

Ieder mens ontwikkelt zich op zijn of haar eigen manier. Met z’n allen één leerprogramma op één algemeen niveau volgen helpt daar dus niet bij. Bij gepersonaliseerd leren geef je leerlingen daarentegen de regie over hun eigen leerproces zijn. Vaste opleidingsprogramma’s en klassikale leermethodes op één tempo zijn dus verleden tijd. Bij gepersonaliseerd leren staat immers het individuele leerproces van de leerling centraal. Een leerproces dat afgestemd wordt op de mogelijkheden, voorkeuren, ambities en het tempo van de leerling. Op die manier kunnen leerlingen, onder begeleiding van de docent, grotendeels hun eigen leerroute bepalen.  

In de praktijk ziet zo’n toegespitst leerproces er natuurlijk voor iedere leerling anders uit. Zo betekent het voor leerlingen A die meer moeite heeft met leren dat hij meer instructies nodig heeft en minder zelfstandig en minder onderzoekend zal leren, maar daarentegen juist méér tijd steekt in automatiseren en kennis opdoen. Voor leerling B die hier minder moeite mee heeft zal de nadruk juist weer op andere vlakken liggen waar leerling A misschien weer minder moeite mee heeft.  

Van persoonlijk profiel tot persoonlijk leerpad 

Bij gepersonaliseerd leren komen unieke leerprocessen kijken die zijn toegespitst op de individuen, en dus niet op de hele klas. Om deze leerprocessen mogelijk te maken zijn uiteraard ook technologische hulpmiddelen nodig, net als bij vrijwel alle moderne onderwijsmethodes. Bijvoorbeeld om een persoonlijk leerpad te ontwikkelen, een essentieel onderdeel om gepersonaliseerd onderwijs toe te kunnen passen. Om zo’n persoonlijk leerpad te kunnen samenstellen moet er allereerst per leerling een persoonlijk profiel worden aangemaakt. Hierin wordt niet alleen het niveau, de skills en de sterke en zwakke punten vastgesteld, maar ook het leertempo. Aan de hand van dit profiel kunnen de lessen, de instructies en de opdrachten beter afgestemd worden op de desbetreffende leerling. Ook kan de leerling aan de hand van dit profiel ingedeeld worden op bepaalde leertrajecten die op zijn of haar tempo en skills aansluiten. Het kan ook zo zijn dat scholen met geavanceerdere programma’s werken, waardoor het leertraject realtime aangepast kan worden op basis van de prestaties van de leerling.  

Bij gepersonaliseerd leren komen unieke leerprocessen kijken die zijn toegespitst op de individuen, en dus niet op de hele klas.

Met zo’n gepersonaliseerd leerpad kunnen leerlingen – tot op zekere hoogte en in samenspraak met de docent – hun vakkenpakketten, blokken of modules afstemmen op hun eigen ambities en behoeften. Daarbij krijgen ze vaak ook enige vrijheid om dit zelf in te delen. Overigens betekent dit niet dat leerlingen alle vrijheid krijgen om te bepalen wat en hoeveel ze doen op school. De leraren helpen hen hierbij om de juiste keuzes te maken.

Voordelen van gepersonaliseerd leren  

Het voornaamste voordeel van gepersonaliseerd leren is dus, zoals eerder beschreven, dat leerlingen hun eigen leerpad op hun eigen tempo en niveau kunnen volgen. Op die manier kunnen ze zich op hun eigen manier het beste en prettigst ontwikkelen. Daarnaast sluiten de instructies en opdrachten die zijn toegespitst op de wensen en kwaliteiten van de leerlingen een stuk beter aan in vergelijking met de klassikale manier.  

Ook voor docenten heeft gepersonaliseerd leren z’n voordelen. Het verlicht ten eerste de druk om elke leerling precies op gepast niveau te onderwijzen. Daarnaast kan onderwijs een stuk effectiever en efficiënter ingedeeld worden, waardoor zowel docent als leerling beter inzicht in het leerproces krijgt. Ook zorgen de digitale systemen voor een beter overzicht waardoor er bijvoorbeeld vaak ook minder tijd aan administratie besteed hoeft te worden.

Nadelen van gepersonaliseerd leren 

Net als veel andere actuele leermethodes, zoals blended learning en flipping the classroom, is ook gepersonaliseerd leren een relatief nieuwe ontwikkeling. Dit betekent niet alleen dat er nog continu mee geëxperimenteerd wordt, maar ook dat er nog weinig bekend is over de resultaten en de daadwerkelijke meerwaarde van gepersonaliseerd leren. Daarnaast vraagt gepersonaliseerd leren ook om heel wat aanpassingen en flexibiliteit van de docent. Niet alleen qua voorbereiding en verdieping in deze methode, maar ook qua rol tijdens de lessen. Zo verandert hun functie opeens van docent naar coach en is dus ook de benadering naar de leerlingen toe anders.  

Ook kan het kostenplaatje van gepersonaliseerd onderwijs er ook net even anders uitzien omdat er gebruik gemaakt moet worden van technologische hulpmiddelen, applicaties en systemen. Daarnaast moeten de docenten vaak ook nog extra opleidingen of cursussen volgen om deze leermethode toe te kunnen passen. Anderzijds wordt er echter ook beweerd dat gepersonaliseerd (hybride) onderwijs in sommige gevallen juist goedkoper uit kan vallen, wanneer er bijvoorbeeld minder klaslokalen in gebruik genomen worden.  

Tot slot is de vrijheid die leerlingen hebben wat betreft de keuzevakken niet in alle opzichten even gunstig. Bijvoorbeeld wanneer leerlingen alleen voor vakken kiezen die ze leuk en dus waarschijnlijk ‘makkelijk’ vinden. Aangezien je in het leven nou eenmaal niet ontkomt aan minder leuke dingen is het belangrijk dat er tijdens het bepalen van het leerpad op wordt gelet dat hierin de juiste balans wordt gekozen. Een balans tussen leuk, interessant én noodzakelijk.  

Is gepersonaliseerd voor iedereen geschikt?  

Maar is gepersonaliseerd leren nou eigenlijk voor alle leerlingen geschikt? Ja en nee. Harold Limpens, docent en projectmanager Innovatie bij het Stella Maris College Meerssen-Valkenburg, is bijvoorbeeld van mening dat ieder kind in theorie aan de slag kan met gepersonaliseerd leren. Maar… je moet er wel bij stilstaan dat coaches maar beperkt de tijd hebben om een kind een-op-een te begeleiden. En met beperkt bedoelen we zo’n vijftien minuten per week. Leerlingen die veel meer persoonlijke begeleiding nodig hebben, hebben dus waarschijnlijk minder baat bij gepersonaliseerd leren.

Tekst: Marjolein Sintenie

Delen:

Wil je op de hoogte blijven? Schrijf je nu in voor
de nieuwsbrief of registreer direct

Trending topics
De (digitale) transformatie van Kennispark Twente
Schrijf je in voor onze Breens Nieuwsbrief

Schrijf je in voor onze Breens Nieuwsbrief

Ontvang wekelijks kennis en inspiratie over digitalisering en innovatie in het onderwijs in je mailbox.

Door op de button te klikken, meld je je aan voor de nieuwsbrief en ga je akkoord met de voorwaarden van Breens.

Bedankt voor je aanmelding voor de nieuwsbrief van Breens.nl, het kennis- en inspiratieplatform voor onderwijsprofessionals. Je ontvangt binnenkort de eerstvolgende editie in je mailbox.  We wensen je veel leesplezier! Het team van Breens.nl