Home Thema's Inclusief onderwijs Overheid wil dat in 2025 meeste scholen inclusief onderwijs hebben
Inclusief onderwijs

Overheid wil dat in 2025 meeste scholen inclusief onderwijs hebben

Overheid wil dat in 2025 meeste scholen inclusief onderwijs hebben
Achtergrond

De overheid wil dat in 2025 de meeste scholen inclusief onderwijs hebben. Daarom is in het ‘Beleidskader: met elkaar voor alle kinderen en jongeren’ omschreven welke definitie van inclusief onderwijs de overheid gebruikt, hoe een inclusieve leeromgeving eruit ziet en wat de belangrijkste kenmerken zijn van een inclusieve school.

Definitie inclusief onderwijs

De officiële definitie van inclusief onderwijs is voor de overheid: Onderwijs waarbij alle kinderen en jongeren dichtbij huis, volwaardig en gelijkwaardig toegang hebben tot een inclusieve leeromgeving waarin zij zich samen ontwikkelen en samen leren en participeren.

Onder een inclusieve leeromgeving verstaat de overheid: Binnen een inclusieve leeromgeving zijn alle kinderen welkom op een school dichtbij huis. Er wordt vanuit een pedagogische basis gewerkt aan de brede ontwikkeling van alle kinderen. Elk kind ontwikkelt zich, wordt gezien en hoort erbij. De kinderen leren met en van elkaar. Het schoolteam is multidisciplinair en biedt de ondersteuning die nodig is om alle kinderen onderwijs te bieden. De inclusieve leeromgeving is toegankelijk voor alle kinderen, leraren en ouders. 

Een leeromgeving is inclusief als alle drie kernelementen aanwezig zijn:

  • Kernelement 1: Iedereen is welkom, ontwikkelt zich en hoort erbij (cultuur).
  • Kernelement 2: Er is goede ondersteuning voor iedereen (praktijk).
  • Kernelement 3: Alle kinderen participeren en leren (praktijk).
Veranderingen bij overgang naar inclusief onderwijs

In de beweging naar inclusief onderwijs hebben zowel het huidige regulier onderwijs als het huidige gespecialiseerd onderwijs een opgave. De expertise van het huidige gespecialiseerd onderwijs wordt breed ingezet binnen het funderend onderwijs, om kinderen zoveel mogelijk binnen hun eigen schoollocatie de benodigde ondersteuning te geven. Er zijn drie belangrijke veranderingen:

Verschuiving van de focus

Met inclusief onderwijs verschuift de focus van een dekkend aanbod binnen het samenwerkingsverband naar onderwijs voor alle kinderen in de eigen wijk, woonplaats (po) of regio (vo). Het uitgangspunt is dat alle scholen voor funderend onderwijs een inclusieve leeromgeving gaan bieden voor kinderen met en zonder ondersteuningsbehoeften.

Multidisciplinair team in de school

De schoolleider richt een multidisciplinair schoolteam in dat aansluit bij de leerling populatie van de school. Het schoolteam is onder leiding van de schoolleider verantwoordelijk voor het ontwikkelen, leren en participeren van alle kinderen. Dit sluit aan bij het uitgangspunt van de herijking van de sturing binnen het funderend onderwijs.

Ondersteuning van de leraar en het kind

Zowel kinderen als leraren krijgen de benodigde ondersteuning vanuit het schoolteam. Hierbij wordt goed gekeken naar wat ieder kind en iedere leraar nodig heeft. In de praktijk zal dit betekenen dat er naast de leraar structureel ondersteuning betrokken en beschikbaar is.

Onderwerpen die om aandacht vragen

Het toewerken naar inclusief onderwijs zal gestimuleerd en gefaciliteerd gaan worden vanuit landelijk beleid. De volgende onderwerpen vragen hiertoe op landelijk niveau in ieder geval om een nadere uitwerking:

  • Wet- en regelgeving.
  • Toezicht.
  • Bekostiging.
  • Huisvesting.
  • Samenwerking onderwijs, jeugdhulp en zorg.
  • Regie, rollen en verantwoordelijkheden.
  • Opleidingen leraren en schoolleiders.
  • Toegankelijkheid curriculum en leermiddelen.

Het overzicht is nadrukkelijk (nog) niet compleet. In het voortgezet onderwijs zal het realiseren van een inclusieve leeromgeving een andere aanpak vragen dan in het basisonderwijs. Het is van belang in kaart te brengen op welke manier inclusief onderwijs vorm gegeven kan worden in het voortgezet onderwijs. Hierbij moet ook onderzocht moet worden hoe de verschillende uitstroomprofielen van het huidige voortgezet speciaal onderwijs geïntegreerd kunnen worden in het huidige regulier onderwijs en of dit voor alle profielen mogelijk en gewenst is.

Ook op het gebied van de kerndoelen en de toetsing en examinering liggen er bijvoorbeeld nog vraagstukken. Ook vraagt de doorgaande lijn naar, in en na het onderwijs nog verdere uitwerking. De verbinding met kinderopvang, voor- en vroegschoolse educatie, de doorlopende leerlijn naar vervolgonderwijs (specifiek het mbo) en de arbeidsmarkt moet verder vorm worden gegeven. Daarnaast moet nadere uitwerking plaatsvinden op de organisatie van de jeugdhulp en de zorg.

Aangeboden aan Tweede Kamer

Het ‘Beleidskader: met elkaar voor alle kinderen en jongeren’ is in mei 2024 aangeboden aan de Tweede Kamer. Daarbij zat ook een aanbiedingsbrief waarin minister Paul (Primair en Voortgezet Onderwijs) en staatssecretaris Van Ooijen (VWS) de Tweede Kamer informeren over de verbeteraanpak voor passend onderwijs. De Rijksoverheid heeft daarnaast een animatievideo gemaakt waarin in een indruk wordt gegeven van een inclusieve school.

Bron: Ministerie van OCW.

Delen:

Wil je op de hoogte blijven? Schrijf je nu in voor
de nieuwsbrief of registreer direct

Trending topics
Smartphonebeleid vo-scholen op orde, praktijk loopt achter
DUO verwijdert enquête na datalek