Home Thema's Leven lang ontwikkelen Kansen en uitdagingen van adaptief leermateriaal
Leven lang ontwikkelen

Kansen en uitdagingen van adaptief leermateriaal

Achtergrond

Met adaptief leermateriaal creëer je onderwijs dat automatisch is afgestemd op de behoeften en competenties van individuele studenten. Maar wat is adaptief leermateriaal precies, wat zijn de kansen en wat zijn de risico’s in de praktijk van het hoger onderwijs? SURF zocht het uit en bracht er een trendrapport over uit.

Het trendrapport ‘Adaptief leermateriaal in het hoger onderwijs; kansen en risico’s’ begint met een definitie van adaptief leermateriaal: “Digitale adaptieve leermaterialen zijn educatieve materialen die door gebruikmaking van algoritmes het niveau, gedrag en voorkeuren van een lerende bepalen en zich real-time aanpassen aan het niveau, gedrag en voorkeuren van de lerende en vervolgens automatisch individuele ondersteuning en vervolgtrajecten aanbieden aan de lerende.” De adaptieve leermaterialen zijn over het algemeen gebaseerd op drie kernelementen: een contentmodel, een studentmodel en een instructiemodel.

Kansen

De auteurs  van het trendrapport zien een aantal kansen bij adaptief leermateriaal:

  • Studenten kunnen op eigen niveau aan de slag
  • Materiaal motiveert studenten
  • Data geven meer inzicht
  • Materialen kunnen taken van docenten overnemen

Bij die kansen maken ze wel twee kanttekeningen:

  • Adaptief materiaal lastiger te ontwikkelen voor complexe vaardigheden
  • Hoger onderwijs niet homogeen ingericht
Risico’s en vraagstukken

De auteurs benoemen ook risico’s en vraagstukken. Ze zijn van mening dat de uitdagingen voor implementatie en voor gebruik meer operationeel en op het vlak van ethiek zijn dan dat ze technologisch van aard zijn.

  • Content ontwikkelen is complex en kost veel tijd
  • Is competitie tussen studenten wenselijk?
  • Mag de student nog wel falen?
  • Studenten zitten veel achter hun device
  • Studenten vorderen met verschillende snelheden
  • Autonomie van de docent wordt beperkt
  • Docenten hebben meer didactische vaardigheden nodig
  • Niet alle leveranciers krijgen een kans
  • Wordt privacy gewaarborgd?
  • Zijn algoritmes transparant?
  • Integreren adaptieve leermaterialen met learning managementsystemen?
  • Prijs van leermaterialen stijgt

In het slothoofdstuk, Conclusies en discussie, stellen de auteurs dat de aanbodkant voor het hoger onderwijs nog onzekerheden kent. Want anders dan in het po en vo, waar meer landelijke overeenkomsten zijn, verschillen curricula in het hoger onderwijs sterk tussen onderwijsinstellingen. Ook veranderen de curricula snel. Bovendien is de lesstof binnen het hoger onderwijs vaak complexer, waardoor adaptiviteit moeilijker toe te passen is. De vraag is, aldus de auteurs, in hoeverre leveranciers deze onzekerheden ook zo ervaren en of dit de ontwikkeling van adaptief leermateriaal in het hoger onderwijs belemmert. Hierover gaat SURF samen met instellingen in 2022 in gesprek met leveranciers. Ook de operationele en ethische vraagstukken komen hierbij aan de orde.

Over SURF

SURF is een coöperatieve vereniging van Nederlandse onderwijs- en onderzoeksinstellingen waarin de leden hun krachten bundelen. Binnen SURF werken universiteiten, hogescholen, mbo-instellingen, umc’s en onderzoeksinstellingen samen om de best mogelijke digitale diensten in te kopen of te ontwikkelen en om kennisdeling te stimuleren door steeds te blijven innoveren. De leden zijn eigenaar van SURF.

Bronnen: Het trendrapport en SURF

Delen:

Wil je op de hoogte blijven? Schrijf je nu in voor
de nieuwsbrief of registreer direct

Trending topics
Zo weet je zeker, dat je veilig mailt (volgens de AVG)
Kabinet pakt regie op digitalisering
Toekomstperspectief op digitaal toetsen en beoordelen