Home Thema's 8. Onderwijsinnovatie Data-ondersteund onderwijs: onderbuikgevoel van de leraar in een dashboard
8. Onderwijsinnovatie

Data-ondersteund onderwijs: onderbuikgevoel van de leraar in een dashboard

data-ondersteunend onderwijs
Achtergrond

Docenten die gewend zijn om een groep leerlingen voor zich te zien in de klas, hebben vaak haarfijn door wat er in de klas leeft. Wie is er hard aan de slag en wie heeft er vragen? Daar kunnen ze met hun ervaring vervolgens direct op inspelen. Wanneer leerlingen online onderwijs volgen ligt dat even anders. Dan is data-ondersteund onderwijs een optie om dat inzicht terug te krijgen. “De ‘onderwijs op afstand’-periode die we achter de rug hebben, vormde een katalysator voor deze ontwikkeling. Het robuuste onderbuikgevoel dat de leraar had als hij zijn studenten zag, raakte hij kwijt”, aldus JaapJan Vroom, Manager Expertisecentrum blended leren MICT aan het Deltion College te Zwolle.

Al een paar jaar werkt een aantal ROC’s, verzorgingsinstellingen, instellingen in het hoger onderwijs en bedrijven samen aan een platform voor het volgen van gratis onderwijs, www.allyoucanlearn.eu. Ook het Deltion College is hierbij betrokken. Als studenten op Allyoucanlearn.eu werken, was het voorheen altijd lastig om te achterhalen wat ze hier allemaal gedaan hadden. Immers: de informatie stond versnipperd opgeslagen: op school en bij allyoucanlearn. Ook bij andere platforms en digitale leermiddelen is dit vaak het geval. Data kun je vaak niet meenemen, waardoor je als docent geen overkoepelend beeld hebt van wat de student doet.

Met dat in het achterhoofd gingen Deltion, HAN University of Applied Sciences en het expertisecentrum Ixperium aan de slag met het opzetten van een ‘proof of concept’ voor data-ondersteund onderwijs binnen Allyoucanlearn.eu. “Technisch is dat allemaal nog wel te realiseren, maar zorgen dat je met alle deelnemende partijen afspraken maakt en elkaar daaraan houdt, dat is de grote uitdaging”, aldus Vroom. Hoog tijd voor een gezamenlijke aanpak.

Meeverhuizen van data

Het ‘meenemen’ van data heeft veel praktische voordelen. Stel, een student verhuist van het Deltion College naar een andere school, dan is het handig als zijn studiegegevens meeverhuizen naar de nieuwe opleiding. Of een student neemt bijlessen bij een huiswerkinstituut. Door een analyse van de studiedata, kan de begeleider zien wat de student heeft gedaan en waar ondersteuning nodig is. Meer uitleg hierover vind je in de korte video, die samen met Pierre Gorissen van de HAN is gemaakt, op de website van iXperium.

Vanwege het coronavirus is dit data-ondersteund onderwijs uiteraard nog veel belangrijker geworden. Een leraar wil inzicht hebben in wat er gebeurt met zijn leerlingen. Vroom: “Niet uit controle, maar hij wil weten wat er goed gaat en wat niet. Waar moet ik ingrijpen en waar loslaten? Ook de student zelf ontbeert het overzicht over zijn studiedata.”

Inmiddels zijn al meerdere partijen bezig met hoe ze studiedata kunnen opslaan in hun eigen LRS en dit kunnen analyseren ten bate van het studieproces (Learning Analytics). Dat moet eerst gebeuren voordat scholen data kunnen uitwisselen. Een integrale aanpak is ook hier cruciaal voor het slagen ervan. “Overal kom je een datacomponent tegen. Als je op allerlei plekken op een andere manier daarmee omgaat, is een integrale aanpak uitgesloten”, aldus Vroom. Het Deltion College is nu rond data-ondersteund onderwijs vooral nog met losse initiatieven aan het experimenteren. Als vervolg hierop wordt binnenkort gestart met een collegebrede data-aanpak.Scholen kunnen dit echter niet alleen: uiteindelijk is kennisuitwisseling binnen de branche cruciaal voor het succes. Binnen saMBO-ICT, het samenwerkingsverband voor onderwijs en ICT voor alle mbo-instellingen in Nederland gebeurt dit binnen het programma ‘Doorpakken op digitalisering’ waarin ook data-ondersteund onderwijs een grote rol speelt. En ook het hoger onderwijs en wo hebben binnen de Versnellingsagenda Hoger Onderwijs een dergelijk initiatief onder de naam Zone Studiedata. “Toch moet er nog heel wat water door de Rijn lopen, om een volwaardig integrale aanpak waar te maken”, concludeert Vroom.

Zelf aan de slag?

Wie met de eigen onderwijsinstelling ook stappen wil zetten met data-ondersteund onderwijs, is op 15 december 2020 van harte welkom bij de Miniconferentie data-ondersteund onderwijs. Daar presenteert het team Data-Ondersteund Onderwijs van saMBO-ICT een stappenplan, werkwijzen en modellen om aan de slag te gaan. Ook eigen inbreng is van harte welkom!

Kijkje in de toekomst

Data-ondersteund onderwijs verloopt via een online dashboard, eigenlijk een instrumentenpaneel met metertjes. In één oogopslag zie je daarop de studiedata van de student weergegeven. Denk aan zijn cijfers, aanwezigheid, de leerroute die hij volgt, de opdrachten die hij moeilijk of makkelijk vindt of hoe lang hij aan een opdracht werkt. Zo’n dashboard is niet alleen zichtbaar voor de studenten of docenten, maar ook bijvoorbeeld voor studieloopbaanbegeleiders of huiswerkbegeleiders. Als data op één plek staat opgeslagen, is dat redelijk eenvoudig. Maar als de data van verschillende plekken afkomstig is, is het veel complexer. Hoe krijg je al deze data in één dashboard? Dat gebeurt door de opslag in een Learning Record Store (LRS), een database, speciaal voor studiedata. Een uitgever, onderwijsinstelling, zorginstelling, leerplatform en student kunnen ieder hun eigen LRS hebben. Opslag van data in een LRS en dus ook de uitwisseling data tussen LRS’en gebeurt op basis van de internationale standaard xAPI. Op die manier kun je studiedata waar dan ook verzamelen en analyseren. Data-ondersteund onderwijs is volop in ontwikkeling. Veel partijen in het onderwijs, onder meer het mbo en diverse sectoren in het bedrijfsleven zijn ermee bezig. Een vraag is wel: wie mag de studiedata van een student inzien? Daarom zijn privacy en eigenaarschap belangrijke aandachtspunten.

Delen:
Trending topics
Aanpassen aan het nieuwe onderwijslandschap: hoe doe je dat?
Schrijf je in voor onze Breens Nieuwsbrief

Schrijf je in voor onze Breens Nieuwsbrief

Ontvang wekelijks kennis en inspiratie over digitalisering en innovatie in het onderwijs in je mailbox.

Door op de button te klikken, meld je je aan voor de nieuwsbrief en ga je akkoord met de voorwaarden van Breens.

Bedankt voor je aanmelding voor de nieuwsbrief van Breens.nl, het kennis- en inspiratieplatform voor onderwijsprofessionals. Je ontvangt binnenkort de eerstvolgende editie in je mailbox.  We wensen je veel leesplezier! Het team van Breens.nl