Home Thema's Onderwijsinnovatie Digitalisering en onderwijsinnovatie volgens Jessica Zweers, docent van het jaar 2021
Onderwijsinnovatie

Digitalisering en onderwijsinnovatie volgens Jessica Zweers, docent van het jaar 2021

Achtergrond

Jessica Zweers, docent bij de opleiding Medische Diagnostiek aan de Hanzehogeschool Groningen, mag zich voortaan Docent van het Jaar 2021 noemen. Deze titel ontving zij van het Interstedelijk Studenten Overleg (ISO). Niet alleen haar persoonlijke aanpak werd op prijs gesteld, ook haar visie op onderwijsinnovatie kreeg veel waardering. Volgens haar studenten is de benoeming terecht: haar lessen zijn namelijk van begin tot eind interactief. Hoe ze dat doet, vertelt ze hier.

Hoe interactief haar lessen zijn, bepaalt Zweers per vak, per les en per groep. Ze geeft verschillende theorie- en praktijkvakken zoals wiskunde, scheikunde en biologie. “Ik vind het belangrijk dat we een gesprek voeren over de leerstof. Daarbij komt ook nog mijn passie voor het vak: dat appreciëren mijn studenten enorm,” aldus Zweers.

Persoonlijke aandacht

Elke les is anders en daarom hanteert Zweers verschillende werkvormen. Zo begint ze de les soms met een herhaling van de leerstof van de voorgaande les. Dat kan aan de hand van een oefening of een werkvorm met pen en papier. “Ik pik er dan een aantal punten uit waar ik verder op inga, zodat de studenten deze helder hebben. Daarna begin ik met een korte instructie. Vervolgens gaan de studenten oefenen tijdens de les, waarbij ik ze gaandeweg verdiepende informatie geef.”

Op die manier zet Zweers haar studenten aan om na te denken over de volgende stap. Het gevolg? Heel veel vragen. “Zo komt het gesprek echt op gang. We kijken samen naar hoe dingen werken,” legt Zweers uit. Ook in tijden van online onderwijs houdt ze deze werkvorm aan. “Ik geef studenten online opdrachten waarbij ik met ze kan meekijken. Dan kan ik precies zien wat er fout gaat. Soms krijgen ze dan een individueel bericht van mij. Als ik zie dat de volledige groep dezelfde fout maakt, dan koppel ik dit klassikaal terug. We overleggen met elkaar, maar ze kunnen ook mijn hulp inschakelen. Op die manier geef ik ze echt persoonlijke aandacht.”

Fingerspitzengefühl

Zweers maakt haar onderwijs écht innovatief door digitale tools slim in te zetten. “Ik bepaal eerst wat ik wil bereiken met mijn les, daarna kies ik welke tool daarbij past. Ik ben heel eigenwijs en soms kies ik er bewust voor om op het bord te schrijven. Het gaat dus niet om welke tool je gebruikt, maar wel hoe je hem inzet in je les.”

Er zijn een paar tools die Zweers vaak implementeert in haar lessen. Zo zet ze bijvoorbeeld een systeem in met peerreview. “Studenten uploaden hun materiaal, reviewen elkaar en geven likes. Ik vind het namelijk belangrijk dat ze van elkaar leren. Ze zien dan wat goed gaat en wat minder goed gaat.” Zo wil Zweers de drempel voor studenten verlagen om vragen te stellen wanneer ze vastlopen.

 “Je moet op het juiste moment de juiste werkvorm inzetten, die ook nog eens bij jou past. Dat is het belangrijkste.”

Volgens Zweers gaan digitale tools hand in hand met fingerspitzengefühl. “Ik maak ook gebruik van simpele tools, zoals een digitaal whiteboard. Innovatief onderwijs staat niet gelijk aan de meest fancy tools integreren in je les. Je moet op het juiste moment de juiste werkvorm inzetten, die ook nog eens bij jou past. Dat is het belangrijkste.”

Niet alleen binnen haar eigen lessen buigt ze zich over digitalisering, Zweers is al vijf jaar lang hogeschooldocent onderwijsvernieuwing binnen het Instituut voor Life Science & Technologie. Samen met een groep andere docenten test ze de nieuwste tools die het onderwijs kunnen verbeteren. “Ik vind het leuk om te prutsen en dingen uit te proberen. Maar het is ook fijn dat we op die manier collega’s faciliteren met bruikbare tools.”

Professionele ontwikkeling

Naast de eervolle titel, kreeg Zweers ook een beurs van 25.000 euro om aan onderwijsinnovatie te besteden. De kans is groot dat ze daarmee een nieuwe werkvorm opzet. “Ik heb reeds een werkvloersimulatie ontwikkeld die kennis, vaardigheden en professionele ontwikkeling met elkaar combineert. We hebben onderwijskundig onderzoek gedaan om te zien of de werkvorm het gewenste effect heeft. Daar heb ik veel lessen uit geleerd. Nu onderzoek ik wat er nodig is om een goede learning community op te bouwen. Aan de hand daarvan wil ik een nieuwe onderwijsvorm opzetten die gericht is op interdisciplinair samenwerken en flexibel onderwijs. Die nieuwe vorm zal zeker aspecten bevatten van de werkvloersimulatie,” legt Zweers uit.

Hoe ziet deze werkvloersimulatie eruit? De studenten medische diagnostiek gaan aan het eind van het tweede jaar zelf een lab bouwen: ze schrijven instructies voor collega’s, ze bepalen onderling wie welke functie op zich neemt en ze zoeken zelf uit hoe ze situaties aanpakken. “We merkten namelijk dat de stap naar een echt lab tijdens hun stageperiode enorm groot was,” vertelt Zweers. “Door deze werkvorm in te zetten, komen studenten in contact met heel wat aspecten die belangrijk zijn, maar die ze niet letterlijk geleerd hebben. Denk maar aan hoe ze op een correcte manier iemand opbellen of hoe ze met de privacy van patiënten moeten omgaan.”

Volgens Zweers komen deze bijkomende aspecten vanzelf aan het licht. “Sommige studenten leven helemaal op. Dat is niet alleen super leuk om te zien, maar het is ook ontzettend leerzaam voor ze. Het is ingewikkeld en duur om een dergelijke werkvorm te ontwikkelen. Als het eenmaal loopt, voegt het echt heel wat toe.”

Vooruitzicht

De toekomst is voor Zweers duidelijk: “Bied blended onderwijs aan. Hecht waarde aan de contacttijd met studenten en zet daarbij tools slim in. Door de coronacrisis is alles op zijn kop gezet. Daar moeten we lessen uit trekken om het onderwijs van de toekomst nóg beter te maken.” Zweers wil zich dan ook inzetten om een mooie middenweg te vormen tussen de onderwijsvorm van voor maart 2020 en die van na maart 2020.

Daarbij verbetert het onderwijs alleen als het betekenisvol wordt ingericht. “Ik leer mijn studenten rekenen, maar ik vind het ook belangrijk dat ze begrijpen wat het betekent. Daarom ben ik ook betrokken bij vakken als kritische beschouwing en ethiek. Je moet dergelijke onderwerpen niet uitbesteden aan een docent die daarin gespecialiseerd is, maar als vakdocent zelf de koppeling leggen naar wat jouw materie betekent voor de samenleving. Het is dus goed om af en toe eens uit je comfortzone te stappen,” besluit Zweers.

Delen:

Wil je op de hoogte blijven? Schrijf je nu in voor
de nieuwsbrief of registreer direct

Trending topics
Huidig onderwijsbeleid vergroot kansenongelijkheid
Schrijf je in voor onze Breens Nieuwsbrief

Schrijf je in voor onze Breens Nieuwsbrief

Ontvang wekelijks kennis en inspiratie over digitalisering en innovatie in het onderwijs in je mailbox.

Door op de button te klikken, meld je je aan voor de nieuwsbrief en ga je akkoord met de voorwaarden van Breens.

Bedankt voor je aanmelding voor de nieuwsbrief van Breens.nl, het kennis- en inspiratieplatform voor onderwijsprofessionals. Je ontvangt binnenkort de eerstvolgende editie in je mailbox.  We wensen je veel leesplezier! Het team van Breens.nl