Home Thema's Onderwijsinnovatie Duurzame innovatie binnen het onderwijs is dringend vereist
Onderwijsinnovatie

Duurzame innovatie binnen het onderwijs is dringend vereist

duurzame innovatie
Blog

Het onderwijs krijgt in Nederland -per direct- een overheidsinjectie van € 210 miljoen om de scholen (primair onderwijs, voortgezet onderwijs en middelbaar beroepsonderwijs) open te kunnen houden en de continuïteit van onderwijs in Corona-tijd zo veel als mogelijk te waarborgen. Dit geld, wat gewenst is in het onderwijs, moet de werkdruk verminderen, lesuitval voorkomen en volgens de overheid gebruikt worden om onder andere meer leraren aan te stellen.

Maar er was al een tekort, waar haal je deze leraren vandaan? Door deze financiële injectie niet alleen ‘eendimensionaal’ voor méér leraren aan te wenden maar ook te investeren in innovatie en zo het onderwijs duurzaam te versterken. De IT-infrastructuur van Nederland is op een goed niveau. De ruim aanwezige digitale mogelijkheden kunnen worden ingezet om het onderwijs toekomstbestendig te maken.

Inzet van IT voor vermindering werkdruk

Docenten hebben het aantoonbaar zwaar vanwege de Corona-pandemie. Lessen vallen uit als een leraar ziek is of in quarantaine moet. Er is al een lerarentekort en adequate vervanging is dus vaak niet mogelijk. Ook de werkdruk is extra hoog vanwege de 1,5 meterregel en in het MBO zijn vaak veel praktijklessen (op de klassieke manier) niet mogelijk. Dit op een ouderwetse manier proberen op te lossen, door meer lessen te geven -en indien überhaupt aanwezig- meer leraren aan te stellen, lost niets op. Het geeft sommigen wellicht gemoedsrust, maar is feitelijk een ‘pyrrusoverwinning’, maar dan wel eentje met overheidsmiddelen.

Door goed gebruik van IT kan de werkdruk in het onderwijs wél worden verminderd. De arbeidsproductiviteit kan worden verbeterd en veel belangrijker: het plezier in het geven van onderwijs -én krijgen van onderwijs – kan duurzaam worden verbeterd. Uit onderzoek van de AOB bijvoorbeeld is gebleken dat meer dan 10% wordt ingezet voor nakijken. Er zijn veel digitale alternatieve voor summatieve- en zeker voor formatieve toetsen. De software geeft een goede analyse en kan veel tijd voor de docent besparen.

Wereldwijde ontwikkeling van hybride onderwijs

De oplossing voor de werkdruk en schaarste van goed opgeleide docenten zit geenszins in méér docenten. De Corona-pandemie heeft niet iets nieuws aangetoond in onderwijsland, maar wel pijnlijk transparant bevestigd dat het onderwijs in Nederland gewoonweg achterloopt in ontwikkeling, in efficiënt gebruik van normaal beschikbare digitale (IT) middelen (die wereldwijd al lang succesvol gebruikt worden in het onderwijs), in gepersonaliseerd aanbod van onderwijs, in het aansluiten op het digitaal niveau van de maatschappij en zeker van de leerling. Bij leerlingen in onder andere het VO- en het MBO-onderwijs ontstaat een steeds groter gat tussen de manier waarop zij nú onderwezen worden én de praktijk in het vervolgonderwijs of op de arbeidsmarkt. Dit staat haaks op het creëren van inclusief onderwijs.

Onderwijs ontwikkelt zich wereldwijd via een hybride variant: les op school klassikaal, digitaal les ontvangen in een thuissituatie, een deel van de groep klassikaal en de andere helft digitaal, thuis uitwerk-/ huiswerk vormen in de digitale omgeving van de school, via podcasts etc. Digitaal onderwijs is niet “oude wijn in nieuwe zakken”, digitaal onderwijs is een hybride variant (klassikale-, digitale les en digitale uitwerkingen/ huiswerk en toetsen) die een andere instelling vereist van het onderwijs om te komen tot onderwijs op een manier die de leerlingen, van deze tijd, feitelijk verwachten.

Digitale werk- en leeromgeving

Door Corona heeft de inzet van digitale middelen een enorme boost gekregen. Hybride onderwijs is niet meer weg te denken. Zowel in het primaire als in het secondaire proces zal ICT een steeds belangrijkere rol gaan vervullen. In beide gevallen heeft ICT invloed op de werkdruk en arbeidsproductiviteit van docenten, aldus het Nationaal Regieorgaan Onderwijsonderzoek (NRO). In combinatie wordt gesproken van een digitale werk- en leeromgeving.

Een goed werkende digitale werk- en leeromgeving waarin de school, docenten en leerlingen kunnen samenwerken, maakt nieuwe onderwijsvormen mogelijk. Een werkwijze die zich bij het onderwijs in het buitenland maar ook in het bedrijfsleven al ruimschoots heeft bewezen, maar in het Nederlandse onderwijs nog niet ten volle wordt benut.

In de eerste Corona-fase lag de focus op het ondersteunen van de communicatie tussen leerling en de docent. In een hybride omgeving gaat het ook om een andere didactiek. Hiermee wordt gepersonaliseerd leren veel makkelijker mogelijk. Een ontwikkeling die leidend is voor de heersende visie op “life long learning”. Hybride onderwijs vanuit een goed werkende digitale werk-, leeromgeving in combinatie met fysiek onderwijs creëert kansen. Hiermee creëren we goed opgeleide -en digital native- studenten met volop aansluiting in de hedendaagse maatschappij.

Duidelijk is dat het lesgeven en de rol van de docent gaat veranderen. Met behulp van digitale leermiddelen, vanuit eigentijdse digitale werk- en leeromgeving kan het gepersonaliseerd leren, waar iedereen naar toe werkt, mogelijk worden. De traditionele manier van lesgeven moet worden herzien. De implementatie van de digitale-middelen in de school is van groot belang voor het onderwijs en duurzame innovatie.

Naast de investeringen in technologie zal er ook serieus aandacht moeten worden besteed aan adoptie. Uit onderzoek blijkt dat in het bedrijfsleven 75% van het implementatiebudget wordt aangewend aan adoptie. Docenten verdienen het om goed te worden begeleid, een eenmalige instructie is niet voldoende. Zonder goede training voor de docenten in het gebruikmaken van deze digitale middelen en nieuwe didactiek, gaat het niet werken en kunnen mogelijk juist leiden tot meer werkdruk.

Visie, durf, innovatie- en doorzettingskracht voor duurzame innovatie

Voor het verduurzamen van het onderwijs in Nederland, in een continu krappere arbeidsmarkt én met name in tijden van crises zoals nu is visie, durf, innovatie- en doorzettingskracht noodzakelijk. Een digitale leer- werkomgeving, altijd en overal beschikbaar en waarbij men met één klik toegang heeft tot applicaties, data en informatie stimuleert het gebruik. Sterk leiderschap voor de cultuurverandering waarbij het eigenaarschap stap voor stap bij de leerling wordt belegd vergt durf maar is voorwaardelijk en noodzakelijk. Investeren in adoptie is belangrijk voor een duurzame borging van onderwijs in Nederland.

Door de overheidsinjectie van € 210 miljoen in het onderwijs nu innovatief aan te wenden voor (tegelijkertijd) voldoende goed opgeleide -en digitaal native- leraren én daarbij ook grootschalig te investeren in goed werkende digitale werk- leeromgevingen voor álle scholen in Nederland, maken we duurzaam onderwijs mogelijk en is het niet slechts (financiële) symboolpolitiek. Hierdoor werken we aan een slim, vaardig en creatief Nederland.

Inclusief onderwijs waar iedereen zich kan voorbereiden op zelfstandigheid en verantwoordelijkheid. Ook in Corona-tijd, of bij schaarste in het aanbod van goed opgeleide docenten. Onderwijs waarop we trots kunnen zijn, waar leerlingen meer motivatie uit halen en het docentschap aantrekkelijker wordt. Eigentijds, hybride onderwijs zodat Nederland binnen korte tijd weer in de top 5 van de Pisa-ranking te zien is.

Meer lezen?

AD.nl: Coronaproblemen in de klas miljoeneninjectie voor extra leraren.

Aob: Geld voor tijdelijke coronabanen in het onderwijs

Deze blog is geschreven door gast-expert Geert-Jan van der Snoek van Breens Network.

Delen:

Wil je op de hoogte blijven? Schrijf je nu in voor
de nieuwsbrief of registreer direct

Trending topics
Whitepaper: Naar een veiligere, hybride onderwijsomgeving
Schrijf je in voor onze Breens Nieuwsbrief

Schrijf je in voor onze Breens Nieuwsbrief

Ontvang wekelijks kennis en inspiratie over digitalisering en innovatie in het onderwijs in je mailbox.

Door op de button te klikken, meld je je aan voor de nieuwsbrief en ga je akkoord met de voorwaarden van Breens.

Bedankt voor je aanmelding voor de nieuwsbrief van Breens.nl, het kennis- en inspiratieplatform voor onderwijsprofessionals. Je ontvangt binnenkort de eerstvolgende editie in je mailbox.  We wensen je veel leesplezier! Het team van Breens.nl