Home Thema's Onderwijsinnovatie Meest innovatieve schoolleider 2022 vergroot kansengelijkheid met IB-onderwijs 
Onderwijsinnovatie

Meest innovatieve schoolleider 2022 vergroot kansengelijkheid met IB-onderwijs 

Achtergrond

Schooldirecteur Marleen de Kleijn van Startpunt International in de Haagse Schilderswijk is verkozen tot Meest Innovatieve Schoolleider van het jaar 2022. De Kleijn ontving de prijs onder meer voor de succesvolle invoering van het Primary Years Programme (PYP) van het International Baccalaureaat (IB). “Ik wil de kansen van onze kinderen vergroten. Daar kom ik dagelijks mijn bed voor uit”, aldus De Kleijn. 

De Kleijn komt uit een onderwijsgezin. Na afronding van de Pabo en enkele jaren voor de klas wilde ze zich verder ontwikkelen. Ze werkt sinds 2005 bij Het Startpunt. Eerst als adjunct-directeur en sinds 2013 als directeur. “Elk jaar komen er mooie ontwikkelingen en uitdagingen op mijn pad. In 2016 werd door een oud-leerkracht het IB-onderwijs geïntroduceerd. Deze vorm van onderwijs sprak het hele team aan en daarom zijn we ermee aan de slag gegaan”, zegt De Kleijn.  

Het IB-onderwijs is ontwikkeld voor internationale scholen met kinderen van expats, maar het biedt leerlingen met een andere achtergrond ook een goede start in de schoolloopbaan. Na een oriënterende workshop werd Het Startpunt een IB-PYP-kandidaatschool. Om de scholing en begeleiding van het team en de benodigde materialen te bekostigen heeft de school eerst de eigen middelen aangewend, maar uiteindelijk voor de school een Erasmus+ beurs voor professionalisering aangevraagd.  

Kinderen op onze school – en in deze wijk – moeten harder knokken voor kansen in deze maatschappij.

“Kinderen op onze school – en in deze wijk – moeten harder knokken voor kansen in deze maatschappij. Het is belangrijk om een stevige en goede basis te creëren. Goed onderwijs moet bereikbaar zijn voor álle kinderen, niet alleen voor kinderen van rijke ouders”, aldus De Kleijn. Vooralsnog is de school de enige openbare basisschool in Nederland die deze onderwijsmethodiek in het Nederlands aanbiedt.  

Raamwerk IB-programma 

Het IB-onderwijs bestaat uit meerdere pijlers, geeft De Kleijn aan. Daarbinnen hebben leraren veel vrijheid voor een eigen invulling. De Kleijn: “Eén van de pijlers is het onderzoekend leren. Op het moment dat we een rekenles doen is het niet één kind dat een beurt krijgt, maar we gaan met elkaar onderzoek doen. Een andere pijler is het leerlingprofiel dat uitgaat van tien kenmerken. We willen bijvoorbeeld dat kinderen zorgzaam zijn en kritisch leren denken. Doordat kinderen intensiever samenwerken hebben we gemerkt dat er veel minder gedragsproblemen zijn, maar dat kinderen ook gemotiveerder zijn om te leren.” 

Kenmerkend voor het IB-onderwijs is het werken met units (een project of thema) en concepten (zoals ‘conflict’) in samenhang met een onderzoekende aanpak. “WOII is een verplicht onderdeel binnen het Nederlandse basisonderwijs. Bij ons valt het onder het concept ‘conflicten’. Met de kinderen onderzoeken we hoe het conflict WOII is ontstaan. Dat komt mede doordat het conflict van WOI nooit goed is afgerond en opgelost. Vervolgens ga je kijken naar wat voor conflicten er nu spelen in de wereld. Maar ook naar wat voor conflicten de kinderen zelf hebben, online of in de klas. Zo kunnen ze deze wereld beter duiden”, zegt De Kleijn. 

De rol van digitalisering 

Digitale middelen spelen een belangrijke rol binnen de verschillende lessen op Het Startpunt. De Kleijn: “We werken intensief met iPads en laptops om onderzoek te doen. Maar onderwijs geven vraagt ook om een andere manier van toetsen. Kinderen gebruiken de iPads ook om bewijs te leveren wat ze hebben geleerd tijdens het onderzoek. Het ene kind maakt een stopmotion-filmpje terwijl een ander liever een lied zingt of een verslag schrijft. Die bewijzen verzamelen we op padlets waardoor je een mooi overzicht krijgt van wat er is aangeboden in de unit en wat kinderen daaruit hebben opgepakt”, legt De Kleijn uit.  

Innovatieve Schoolleider van 2022 

‘Mensen in hun kracht zetten’: dat is volgens De Kleijn de voornaamste reden waarom ze de prijs heeft ontvangen. “Bij Het Startpunt werken we vanuit gedeeld leiderschap. Mijn teamleden zeggen altijd: je bent wel de directeur maar niet de baas. Ik kan mooie plannen bedenken, maar zolang het voor leerkrachten niet werkbaar is schiet het niet op. We zijn samen verantwoordelijk voor alle leerlingen.” 

De Kleijn is blij met de titel maar het belangrijkste is de positieve flow die ontstaan is binnen Het Startpunt. “Doordat onze leerkrachten hun eigen onderwijs geven zijn ze gemotiveerder en intensiever gaan samenwerken. Ouders voelen zich meer betrokken bij de school. En onze leerlingen hebben meer invloed op wat ze leren, hoe ze leren en wanneer ze leren. In een schooljaar werken we in zes grote wereldthema’s. En zo’n thema bereiden we voor zestig procent voor en de overige veertig procent wordt gebaseerd op input vanuit de kinderen. Dat zorgt ervoor dat het onderwijs actueler en dynamischer is. Het is voor de kinderen een veilige en prettige omgeving om in te leren.” 

Versterking rol schoolleiders

Tijdens het gesprek komt ook nog het schoolleiderstekort in Nederland aan de orde. De Kleijn: “Het is geen makkelijke baan, maar wel een leuke baan. Ik heb vaak financiële afwegingen moeten maken: kies ik voor een adjunct of een conciërge? Of juist voor een extra leerkracht? Ik heb een hardwerkend en flexibel team, maar ik moet wel rekening houden met verschillende zaken zoals financiën, personeelszaken, zorg dragen voor goed onderwijs en goed contact onderhouden met de ouders.” 

Volgens De Kleijn is naast een financiële vergoeding en erkenning van het werk, ondersteuning belangrijk om het schoolleiderstekort op te lossen. “Wij hebben de keuze gemaakt om de klassen iets kleiner te houden en een extra leerkracht in te zetten. Terwijl een andere school kiest voor een adjunct om de taken van de schoolleider te verlichten. Het zijn keuzes die je binnen een school zelf maakt, maar er is vaak geen groot budget waarmee je het moet doen. Het is altijd puzzelen en schuiven.” 

Om de rol van de schoolleider te versterken biedt de AVS cross mentoring-programma’s aan, waarbij schoolleiders en CEO’s van grote bedrijven van elkaar kunnen leren. De Kleijn: “Ik werd gekoppeld aan de CEO van de Vegetarische Slager. Het bijzondere was dat we veel raakvlakken hadden; de Vegetarisch Slager werkt vanuit een idealistische visie om de wereld te veranderen en wij willen de kinderen veranderen om zo de wereld beter te maken. Het was fijn om met iemand van buiten het onderwijs te sparren die met een frisse blik tegen het leiderschap aankijkt.” 

Toekomstplannen IB-PYP-programma

De Kleijn hoopt dat andere scholen openstaan voor het IB-PYP-programma om de onderwijskansen van hun leerlingen te vergroten. “We hebben de ambitie om als opleidingsschool andere scholen te gaan helpen om ook een IB-PYP-school te worden. Ik hoop dat meer scholen dit onderwijs gaan aanbieden.”  

Delen:

Wil je op de hoogte blijven? Schrijf je nu in voor
de nieuwsbrief of registreer direct

Trending topics
Digitale veiligheid van Nederland staat op het spel
De voordelen van een metaversum in het onderwijs
Genomineerden beste ICT-project in het onderwijs